10 саҳифа. Қисқа ҳикоялар.
«МЕНИ ДАВОЛАТИНГ, ОПА!»
Бир куни Россияда ишлаб юрган чоғимда, уйда касалланиб ётиб қолгандим. Шифохонага бориб, ўзимни врачларга кўрсатиб чиққач, бир турки совуқ доктор каааатта қўлга сиғмайдиган қоғозга дори-дармонларни ёзиб берса, денг. Мен ҳам худди шу ёзганларининг ҳаммасини оладигандай, докторга тиржайиб боқдим-да, "Испасибо, дўхтир", деб касалхонадан чиқиб кетдим.
Уйимга келгач, қўлимдаги бир парча варақчада дори-дармонлар ёзиб берилган рўйхатни кўздан кечирдим. Сўнгра пакетдаги уколларни қўлимга олиб, уларни бирма-бир текшириб ўтирар эканман, яшаб ўтирган "резинка" квартирамда (билмаганлар билиб қўйишсин: "резинка" квартира бу - ҳалиги икки хонали квартирада 20-киши бўлиб яшаймиз-ку, ўша квартираларни назарда тутдим) укол қилишни эплайдиган одам йўқлиги эсимга тушди. Роса алам қилди-да! Қийин экан-ей, мусофирчиликда касал бўлиб қолса одам. Ўзи биргина врачнинг кўригидан қайтганим туфайли фалон пулга тушгандим, энди пистон пулни мени укол қилишлари учун тўлайманми? Ия, бунақада мен оёққа тургунимча, яна уч ой уйга пул жўнатолмасдан қарзларимни тўлаб юришимга тўғри келади-ку!? Ўзи, шусиз ҳам келганимдан бери қарзларга ботиб, ҳеч уйга пул жўнатолмаяпман, бунинг устига доллар курси... Ҳа майли, бу гапни қўйиб турайлик. Хуллас роса асабийлашиб кетдим, кайфиятим нолга тенг бўлди. Энди нима қилсам экан, деб роса бошим қотиб, чуқур ҳаёлга чўмдим...
Бир оз вақтдан сўнг зўр фикр ҳаёлимг келди. Қўлимга қоғоз билан ручка олдим-да, "Извените, кито симожет пуст поможет и зделит укол. Я болит, мине нужин доктор Айболит", деб ёздим-да, холодилник... эээ кечирасизлар, музлатгичнинг қоқ ўртасига ёпиштириб қўйдим. Москвада анча йиллардан буён ишлаб юрибман-да, тўғри тушунасизлар энди, баъзи сўзларим русчалаб бўлиб кетяпти. Хафа бўлиш йўғ-а, ўртоқ товарищлар?!
Энди шу ўйлаганларим иш берсин-да, ишқилиб, деб Яратганга илтижо қилиб ўтирсам, нариги "женский" комнатадан бир аёл чиқиб: "Ука, сени укол қилиш керак экан, деб эшитдим. Келақол, мана мен укол қиламан сени. Ҳар ҳолда, бу ерларга келмасимдан бурун ўз она юртимизда касалхонада ишлаганман, оз-моз бўлсада бу соҳадан хабарим бор", дейди. Ажабо! Жуда хурсанд бўлдим-ей, тўғриси. Қаранг, "ўқиган" эмас, "эшитган" экан бечора опа. Демак, рус тилини менчалик яхши билмас экан, қайсидир ўзимга ўҳшаган саводли инсон ўқиганларини унга "пиривот" қилган бўлса керак-ов, нима дединглар?
Хурсанд булганимдан ҳалиги опани бииир бағримга босиб, ўпиб олмоқчи эдим, кейин озгина уялдим-да, ўзимни босиб олиб, аёлга ўз миннатдорчилигимни билдириш билан кифояландим.
Биз "Операция К"ни бошлаш учун четроққа чиқдик. Нега "именно" "Операция К", дейсизми? Ҳа, орқа тарафимдан укол қилганидан кейин "К" бўлмай, "Қ" бўлсинми?!
Халоскор аёлим мени қорин тарафга ётқизиб, ишприцни тайёрлаб утирар, мен эса шу орада "операциямиз" зерикарли ўтмаслиги учун, ўз миннадорчилигимни сўз билан ифодалаш мақсадида гап очдим:
- Опа, яхшиям, сиз бор экансиз. Сиз йўклигингизда нима қилардим, билмайман, - кейинчалик шундай улкан иқтидор эгаси бу ерда "посудомойка" бўлиб ишлаётганига раҳмим келиб, гапни давом эттирдим, - опа, шунақа муҳим касб эгаси бўлиб туриб ҳам, шу ерларда ишлаб юрибсиз-а, эссиз... Ўзбекистонда ишлаб, бу борада анча тажриба орттирган экансиз, ўша ернинг ўзида бирор-бир касалхонага ишга кирсангиз бўлмасмиди? Бегона юртларда ишлаб юриш шартмиди сизга?!
- Ҳа энди, укам, пешонада ёзилгани шу экан-да, - дея жавоб қайтарди у.
- Ҳа, майли. Омадингизни берсин. Айтганча, касалхонада хамшира бўлиб ишлаганмисиз ёки..?
Аёл менинг "К" томонимни пахта билан артиб олиб, игна санчиб қўяр экан, чуқур хурсинди-да, деди:
- Фаррош бўлиб ишлаганман, укам.
Бу гапларни эшитиб "шокка" тушиб қолдим, очиғи. Орқа томоним шундай қаттиқ оғриб кетдикииии, дод деб юборгим келди. Фаррошга "К"ни ишониб топширгандан кўра, пулларимни аямай, "профига" мурожаат қилсам бўлмасмиди?! Лох бўлмай мен ўлай-а!
Шундан сўнг, хоҳ ишонинг, хоҳ ишонманг, орқа томоним қаттиқ оғриқ ҳис қилди. Бир балолар қилиб чидамликни 100 даражагача кўтариб, даволаниш ишларини тугатдим-у, бироқ ўрнимдан тура олмай, ҳатто қимирлолмай яна бир ойча уйда ётдим. Шу бир ой ичида қарзга ботганимни айтмайсизми, ўҳ-ҳў, икки ойдан буён шу қарзларимни ишлаб беряпман. Ҳа айтганча, уйимга ҳанузгача пул жўнатганим йўқ...
Темурмалик Тожиддинзода
*** ***
«ҚАРИНДОШ УРУҒЛАРИМ»
Қариндош-уруғларим
Шошиб турибман. Ишхонага камералар қўйилган. Кеч қолмаслик учун такси ушлаш керак. Аксига олиб охирги вақтда киракашлар... хуллас, тушундингиз. Бетоқатлигимнинг сабаби шу.
Ниҳоят битта такси разведкачиларга ўхшаб зимдан аланглаганча тўхтади:
- Ҳў, укам, қатга борасан?
- Фалон жойга.
- Отинг нима?
- Абдушукур.
- Қатта ишлайсан.
- Нефтегазда.
- Ўйларинг қатта.
- Фарғонада.
- Ўтир... Ман амакингман. Дода дейвур. Отим Саидхожа. Сан жиянимсан. Иккаламиз Юнусобод мебел магазинга кетвоммиз. Биров сўраб қолса...
У компьютердан чиқарилган ўзи ҳақда батафсил маълумот бор варақни тутқазди. Ву-уй, кучугининг исмидан тортиб қайси жамоага мухлислик қилишигача!
Йўлда бир кеннойи қўл кўтарди. Уям такси кутавериб хит бўлиб кетибди. Шунга қарамай анкетага батафсил жавоб берди.
- Сиз синглимсиз. Биратўла жиянизга парда танлашгани кетвоссиз. Мани исмим Саидхожа. Абдушукур, қолганини кенайингга тушунтир, вароқни бер.
- Қанақасига кеннойим бўладилар сизга сингил бўлсалар, менга амма бўлмайдиларми, - эътироз билдирдим.
- Нў, буёғини ўзинг тўғирла.
Чинор салқинида турган кампир холанинг олдида қийййқ этиб тўхтадик. Нималар деяпман, қишда чинор салқини бўладими?
- Ассалому алайкум ўғлим. Отим Фазилатхон. Ёшим олтмиш олтида. Қатиқли гўжани яхши кўраман. Қорасаройга бораман.
- Онам, онам, ўтиринг, онагинам, бардаммисиз. Ман бўлса, паловни. Ювентусга болелшикман. Абдушукур, опоқингни қўлларидан сўмкани олмайсанми?
- Э, қанақа одамсиз, сизнинг онангиз менга буви!
- Онам, Юнусобод орқали сизни Қорасаройга ташлайман. Мани отим Саидхожа.
Ҳайдовчи таржимаи ҳоли, қаерда яшашини батафсил бошқатдан тушунтирди.
Йўлда бизга амакимнинг қайнсинглиси, қудаси, тоғасининг ўғли ҳамроҳ бўлишди.
- Қийин бўп кетди,-деди ҳайдовчи. –Отнинг калласидай жарима қўйиб қўйган. Тўхтатиб йўловчи билан шўпирдан мелиса билан сержанти алоҳида-алоҳида сўрайди: “Отинг нима?”, “Ёшинг нечада?”, “Қаерда турасан?”, “Нечта боланг бор?”, “Бугун нима единг?”.. геморрой.. Олмазор йўлида турганлар қайси овқатни яхши кўришини сўрайди. Жавоблар мос келмаса, йигирма бешта минималка ютуққа чиқиб турибди-да.
- Сиз ҳам бўш келмайсиз.
- Манам бўш келмайман. Ийя, бизни тўхтатдими?! Бу “туфли”ку. Эсингда тут, ман 43 размер кияман.
Шукуржон Исломов
«МЕНИ ДАВОЛАТИНГ, ОПА!»
Бир куни Россияда ишлаб юрган чоғимда, уйда касалланиб ётиб қолгандим. Шифохонага бориб, ўзимни врачларга кўрсатиб чиққач, бир турки совуқ доктор каааатта қўлга сиғмайдиган қоғозга дори-дармонларни ёзиб берса, денг. Мен ҳам худди шу ёзганларининг ҳаммасини оладигандай, докторга тиржайиб боқдим-да, "Испасибо, дўхтир", деб касалхонадан чиқиб кетдим.
Уйимга келгач, қўлимдаги бир парча варақчада дори-дармонлар ёзиб берилган рўйхатни кўздан кечирдим. Сўнгра пакетдаги уколларни қўлимга олиб, уларни бирма-бир текшириб ўтирар эканман, яшаб ўтирган "резинка" квартирамда (билмаганлар билиб қўйишсин: "резинка" квартира бу - ҳалиги икки хонали квартирада 20-киши бўлиб яшаймиз-ку, ўша квартираларни назарда тутдим) укол қилишни эплайдиган одам йўқлиги эсимга тушди. Роса алам қилди-да! Қийин экан-ей, мусофирчиликда касал бўлиб қолса одам. Ўзи биргина врачнинг кўригидан қайтганим туфайли фалон пулга тушгандим, энди пистон пулни мени укол қилишлари учун тўлайманми? Ия, бунақада мен оёққа тургунимча, яна уч ой уйга пул жўнатолмасдан қарзларимни тўлаб юришимга тўғри келади-ку!? Ўзи, шусиз ҳам келганимдан бери қарзларга ботиб, ҳеч уйга пул жўнатолмаяпман, бунинг устига доллар курси... Ҳа майли, бу гапни қўйиб турайлик. Хуллас роса асабийлашиб кетдим, кайфиятим нолга тенг бўлди. Энди нима қилсам экан, деб роса бошим қотиб, чуқур ҳаёлга чўмдим...
Бир оз вақтдан сўнг зўр фикр ҳаёлимг келди. Қўлимга қоғоз билан ручка олдим-да, "Извените, кито симожет пуст поможет и зделит укол. Я болит, мине нужин доктор Айболит", деб ёздим-да, холодилник... эээ кечирасизлар, музлатгичнинг қоқ ўртасига ёпиштириб қўйдим. Москвада анча йиллардан буён ишлаб юрибман-да, тўғри тушунасизлар энди, баъзи сўзларим русчалаб бўлиб кетяпти. Хафа бўлиш йўғ-а, ўртоқ товарищлар?!
Энди шу ўйлаганларим иш берсин-да, ишқилиб, деб Яратганга илтижо қилиб ўтирсам, нариги "женский" комнатадан бир аёл чиқиб: "Ука, сени укол қилиш керак экан, деб эшитдим. Келақол, мана мен укол қиламан сени. Ҳар ҳолда, бу ерларга келмасимдан бурун ўз она юртимизда касалхонада ишлаганман, оз-моз бўлсада бу соҳадан хабарим бор", дейди. Ажабо! Жуда хурсанд бўлдим-ей, тўғриси. Қаранг, "ўқиган" эмас, "эшитган" экан бечора опа. Демак, рус тилини менчалик яхши билмас экан, қайсидир ўзимга ўҳшаган саводли инсон ўқиганларини унга "пиривот" қилган бўлса керак-ов, нима дединглар?
Хурсанд булганимдан ҳалиги опани бииир бағримга босиб, ўпиб олмоқчи эдим, кейин озгина уялдим-да, ўзимни босиб олиб, аёлга ўз миннатдорчилигимни билдириш билан кифояландим.
Биз "Операция К"ни бошлаш учун четроққа чиқдик. Нега "именно" "Операция К", дейсизми? Ҳа, орқа тарафимдан укол қилганидан кейин "К" бўлмай, "Қ" бўлсинми?!
Халоскор аёлим мени қорин тарафга ётқизиб, ишприцни тайёрлаб утирар, мен эса шу орада "операциямиз" зерикарли ўтмаслиги учун, ўз миннадорчилигимни сўз билан ифодалаш мақсадида гап очдим:
- Опа, яхшиям, сиз бор экансиз. Сиз йўклигингизда нима қилардим, билмайман, - кейинчалик шундай улкан иқтидор эгаси бу ерда "посудомойка" бўлиб ишлаётганига раҳмим келиб, гапни давом эттирдим, - опа, шунақа муҳим касб эгаси бўлиб туриб ҳам, шу ерларда ишлаб юрибсиз-а, эссиз... Ўзбекистонда ишлаб, бу борада анча тажриба орттирган экансиз, ўша ернинг ўзида бирор-бир касалхонага ишга кирсангиз бўлмасмиди? Бегона юртларда ишлаб юриш шартмиди сизга?!
- Ҳа энди, укам, пешонада ёзилгани шу экан-да, - дея жавоб қайтарди у.
- Ҳа, майли. Омадингизни берсин. Айтганча, касалхонада хамшира бўлиб ишлаганмисиз ёки..?
Аёл менинг "К" томонимни пахта билан артиб олиб, игна санчиб қўяр экан, чуқур хурсинди-да, деди:
- Фаррош бўлиб ишлаганман, укам.
Бу гапларни эшитиб "шокка" тушиб қолдим, очиғи. Орқа томоним шундай қаттиқ оғриб кетдикииии, дод деб юборгим келди. Фаррошга "К"ни ишониб топширгандан кўра, пулларимни аямай, "профига" мурожаат қилсам бўлмасмиди?! Лох бўлмай мен ўлай-а!
Шундан сўнг, хоҳ ишонинг, хоҳ ишонманг, орқа томоним қаттиқ оғриқ ҳис қилди. Бир балолар қилиб чидамликни 100 даражагача кўтариб, даволаниш ишларини тугатдим-у, бироқ ўрнимдан тура олмай, ҳатто қимирлолмай яна бир ойча уйда ётдим. Шу бир ой ичида қарзга ботганимни айтмайсизми, ўҳ-ҳў, икки ойдан буён шу қарзларимни ишлаб беряпман. Ҳа айтганча, уйимга ҳанузгача пул жўнатганим йўқ...
Темурмалик Тожиддинзода
*** ***
«ҚАРИНДОШ УРУҒЛАРИМ»
Қариндош-уруғларим
Шошиб турибман. Ишхонага камералар қўйилган. Кеч қолмаслик учун такси ушлаш керак. Аксига олиб охирги вақтда киракашлар... хуллас, тушундингиз. Бетоқатлигимнинг сабаби шу.
Ниҳоят битта такси разведкачиларга ўхшаб зимдан аланглаганча тўхтади:
- Ҳў, укам, қатга борасан?
- Фалон жойга.
- Отинг нима?
- Абдушукур.
- Қатта ишлайсан.
- Нефтегазда.
- Ўйларинг қатта.
- Фарғонада.
- Ўтир... Ман амакингман. Дода дейвур. Отим Саидхожа. Сан жиянимсан. Иккаламиз Юнусобод мебел магазинга кетвоммиз. Биров сўраб қолса...
У компьютердан чиқарилган ўзи ҳақда батафсил маълумот бор варақни тутқазди. Ву-уй, кучугининг исмидан тортиб қайси жамоага мухлислик қилишигача!
Йўлда бир кеннойи қўл кўтарди. Уям такси кутавериб хит бўлиб кетибди. Шунга қарамай анкетага батафсил жавоб берди.
- Сиз синглимсиз. Биратўла жиянизга парда танлашгани кетвоссиз. Мани исмим Саидхожа. Абдушукур, қолганини кенайингга тушунтир, вароқни бер.
- Қанақасига кеннойим бўладилар сизга сингил бўлсалар, менга амма бўлмайдиларми, - эътироз билдирдим.
- Нў, буёғини ўзинг тўғирла.
Чинор салқинида турган кампир холанинг олдида қийййқ этиб тўхтадик. Нималар деяпман, қишда чинор салқини бўладими?
- Ассалому алайкум ўғлим. Отим Фазилатхон. Ёшим олтмиш олтида. Қатиқли гўжани яхши кўраман. Қорасаройга бораман.
- Онам, онам, ўтиринг, онагинам, бардаммисиз. Ман бўлса, паловни. Ювентусга болелшикман. Абдушукур, опоқингни қўлларидан сўмкани олмайсанми?
- Э, қанақа одамсиз, сизнинг онангиз менга буви!
- Онам, Юнусобод орқали сизни Қорасаройга ташлайман. Мани отим Саидхожа.
Ҳайдовчи таржимаи ҳоли, қаерда яшашини батафсил бошқатдан тушунтирди.
Йўлда бизга амакимнинг қайнсинглиси, қудаси, тоғасининг ўғли ҳамроҳ бўлишди.
- Қийин бўп кетди,-деди ҳайдовчи. –Отнинг калласидай жарима қўйиб қўйган. Тўхтатиб йўловчи билан шўпирдан мелиса билан сержанти алоҳида-алоҳида сўрайди: “Отинг нима?”, “Ёшинг нечада?”, “Қаерда турасан?”, “Нечта боланг бор?”, “Бугун нима единг?”.. геморрой.. Олмазор йўлида турганлар қайси овқатни яхши кўришини сўрайди. Жавоблар мос келмаса, йигирма бешта минималка ютуққа чиқиб турибди-да.
- Сиз ҳам бўш келмайсиз.
- Манам бўш келмайман. Ийя, бизни тўхтатдими?! Бу “туфли”ку. Эсингда тут, ман 43 размер кияман.
Шукуржон Исломов
Комментариев нет:
Отправить комментарий