10 саҳифа. Қисқа ҳикоялар.
«Эшитганим...»
Салим Айюбий
Ўзбек хонадонига араб меҳмон бўлиб келди. Бир-бирининг маиший шароити қизиқ туйилди шекилли, танишишяпти. Ўзбек: “Сизлар қайси вақт нонушта қиласизлар, тушлик, кечки овқатлар қачон?” леб сўрабди. Шунда араб унга жавобан: “Биз бир кунда уч марта дастурхонимизни соламиз: Эрталаб нонушта вақтида - қуёш чиққандан кейин, тушликда - пешиндан кейин ва учинчиси - оқшомда енгилроқ таом билан овқатланамиз. Сизларчи?” дебди. Ўзбек: “Биз бир мартагина дастурхон соламиз” деса, араб ҳайрон қолибди: “Ие, сизлар ажоиб халқ экансизлар-ку! Ҳавас қилдим. Қани энди айтингчи, эрталабми ёки кечқурунми?” Шунда ўзбек шундай жавоб қилибди: “Биз дастурхонни эрталаб солиб, кечқурун йиғиштириб оламиз”...
*** ***
«...қирқ ҳунар ҳам оз»
Шукуржон Исломов
Стол ортида катта одам ва 2-3та аёллар ястаниб ўтиришибди. Олдинда ёшроқ йигитча.
- Бизнинг даргоҳда ишлаш осон, деб ўйлаяпсиз, шекилли?
- Йўқ, йўқ..
- Кўпчилик билан тил топишадиган, уддабурон бўлишингиз керак.
- Албатта.
- Биласизми, пахта қачон яганаланади, терилади?
- Биламан. Пахта даласида ўсганман.
- Хўш, белкуракни ишлатишни биласиз?
- Қайси йигит белкурак ишлатмаган дейсиз.
- Супургини-чи?
- Бу нимага керак?
- Супуриш учун, албатта. Миниб учмайсиз-ку.
- Қаерни?
- Кўчани! Хўш, биласизми?
- Албатта! Талабаликда супур-сидир ишларини бажарганман.
- Мен бекорга кўпчилик билан ишлаш тўғрисида эсламадим. Маҳалладан тўловларга пул йиғиш, турли рўйхатларни олиш ишларига қўл-оёғингиз чаққон бўлиши керак.
- Уддалайман. Котиблик иш бўптими.
- Маҳалла аёлларининг юриш-туришига кўз-қулоқ бўлиб туришга тўғри келади. бошдан оёқ, ҳўў, ҳалигидек, рўмолга бурканиб, жуда узун кийиниб юрганларни огоҳлантириб туриш зарур.
- А-а?...
- Жуда калта кийинганларни ҳам.
- И-и...Нега?
- Яқинда янги топшириқ бўлди. Аҳоли яшаш пунктларида турли оқимларга аралашган шахслар, чет элдаги жангариларга қўшилишни мақсад қилганларни тутиб келишга ҳам масъулмиз.
- Мен карате ва қўл жангига қатнаганман. Приёмларимни кўрсатиб берайми? Хий-я-а-а!! Гдиш-бдиш!!
- Етарли.
Шундай қилиб ёш ўқитувчи мактабга ишга қабул қилинди.
*** ***
«Идол Брански»
Азиз Несин
Машинада Европадан Туркияга қайтаётиб, Югославия орқали ўтадиган бўлдик. Белградга яқинлашиб қолган эдик, йўл четида жойлашган бир хўжаликка кўзимиз тушди. Суриштириб билсак, бу ерда зотли итлар етиштиришаркан. Унинг эгаси бир югослав бўлиб, ўзи шу соҳада мутахассис экан. Хўжаликни айланиб чиқдик. Ҳар хил тоифали юзларча итларни кўрдик. Битта кучукча бизга маъқул тушиб, буни сотиб олмоқчи бўлдик. Эгаси уни туғилганига энди йигирма кун бўлганини, ўзи эса Лондонда бўлиб ўтган кўрикда биринчи ўринни олган Идол Брански лақабли итнинг зурриёти эканини айтди. Хуллас, иккинчи Идол Бранскини сотиб олдик. Бизга кучукча билан бирга унинг насл-насаби ёзилган гувоҳномани ҳам беришди.
Кучукчани уйга олиб келдик. Ойим уни уй ичида сақлашга кўнмади. Ноилож ҳовлидаги каталакка қамаб қўйдик. Идол Брански ёнидан жилишимиз билан шунақаям уввос кўтардики, асти қўяверасиз. Туни билан гоҳ чийиллаб, гоҳ увиллаб чиқди. На ўзи ором олди, на бизга ва на қўшниларга тинчлик берди. Эртаси куни тоза бошимиз қотди. Кун бўйи унинг ёнидан жилмадик. Кечаси яна ҳаловат бўлмаслиги аниқ эди.
Яқин танишларимиздан бири маслаҳат берди:
— Қўнғироқли соат бор-ку, шуни тўрвага солиб, ёнига қўйинглар-чи, ғингшимаса керак.
Айтганини қилдик. Идол Бранскининг акиллаши тинди. Туни билан чурқ этгани йўқ. Эрта билан уйғонгач, ўлиб-нетиб қолмадимикин, деган хавотирда катагига бориб аста мўраладик. Соат солинган тўрвага бошини қўйиб, тинчгина ухлаётган экан.
Шундан кейин ҳар куни кечқурун буни такрорлаб турдик. Кечалари тортқилаб ўйнарди. Бора-бора Идол Брански улғайиб, соатсиз ухлайдиган бўлди.
Бир куни бизга маслаҳат берган ўша танишимиздан бунинг сабабини сўрадик. У ўзи бу ишни қилиб кўрмаганини, лекин бир китобда шу ҳақда ўқиганини айтди. Китобда ёзилишига кўра кучук боласи соатнинг тиқирлашини онасининг юрак уришига ўхшатар экан. Маълумки, кучук болачалари одатда онасининг қорнига бошини қўйиб ётади. Демак, Идол Брански соат солинган тўрвага бошини қўйиб ухлашининг сабаби ҳам шунда.
«Эшитганим...»
Салим Айюбий
Ўзбек хонадонига араб меҳмон бўлиб келди. Бир-бирининг маиший шароити қизиқ туйилди шекилли, танишишяпти. Ўзбек: “Сизлар қайси вақт нонушта қиласизлар, тушлик, кечки овқатлар қачон?” леб сўрабди. Шунда араб унга жавобан: “Биз бир кунда уч марта дастурхонимизни соламиз: Эрталаб нонушта вақтида - қуёш чиққандан кейин, тушликда - пешиндан кейин ва учинчиси - оқшомда енгилроқ таом билан овқатланамиз. Сизларчи?” дебди. Ўзбек: “Биз бир мартагина дастурхон соламиз” деса, араб ҳайрон қолибди: “Ие, сизлар ажоиб халқ экансизлар-ку! Ҳавас қилдим. Қани энди айтингчи, эрталабми ёки кечқурунми?” Шунда ўзбек шундай жавоб қилибди: “Биз дастурхонни эрталаб солиб, кечқурун йиғиштириб оламиз”...
*** ***
«...қирқ ҳунар ҳам оз»
Шукуржон Исломов
Стол ортида катта одам ва 2-3та аёллар ястаниб ўтиришибди. Олдинда ёшроқ йигитча.
- Бизнинг даргоҳда ишлаш осон, деб ўйлаяпсиз, шекилли?
- Йўқ, йўқ..
- Кўпчилик билан тил топишадиган, уддабурон бўлишингиз керак.
- Албатта.
- Биласизми, пахта қачон яганаланади, терилади?
- Биламан. Пахта даласида ўсганман.
- Хўш, белкуракни ишлатишни биласиз?
- Қайси йигит белкурак ишлатмаган дейсиз.
- Супургини-чи?
- Бу нимага керак?
- Супуриш учун, албатта. Миниб учмайсиз-ку.
- Қаерни?
- Кўчани! Хўш, биласизми?
- Албатта! Талабаликда супур-сидир ишларини бажарганман.
- Мен бекорга кўпчилик билан ишлаш тўғрисида эсламадим. Маҳалладан тўловларга пул йиғиш, турли рўйхатларни олиш ишларига қўл-оёғингиз чаққон бўлиши керак.
- Уддалайман. Котиблик иш бўптими.
- Маҳалла аёлларининг юриш-туришига кўз-қулоқ бўлиб туришга тўғри келади. бошдан оёқ, ҳўў, ҳалигидек, рўмолга бурканиб, жуда узун кийиниб юрганларни огоҳлантириб туриш зарур.
- А-а?...
- Жуда калта кийинганларни ҳам.
- И-и...Нега?
- Яқинда янги топшириқ бўлди. Аҳоли яшаш пунктларида турли оқимларга аралашган шахслар, чет элдаги жангариларга қўшилишни мақсад қилганларни тутиб келишга ҳам масъулмиз.
- Мен карате ва қўл жангига қатнаганман. Приёмларимни кўрсатиб берайми? Хий-я-а-а!! Гдиш-бдиш!!
- Етарли.
Шундай қилиб ёш ўқитувчи мактабга ишга қабул қилинди.
*** ***
«Идол Брански»
Азиз Несин
Машинада Европадан Туркияга қайтаётиб, Югославия орқали ўтадиган бўлдик. Белградга яқинлашиб қолган эдик, йўл четида жойлашган бир хўжаликка кўзимиз тушди. Суриштириб билсак, бу ерда зотли итлар етиштиришаркан. Унинг эгаси бир югослав бўлиб, ўзи шу соҳада мутахассис экан. Хўжаликни айланиб чиқдик. Ҳар хил тоифали юзларча итларни кўрдик. Битта кучукча бизга маъқул тушиб, буни сотиб олмоқчи бўлдик. Эгаси уни туғилганига энди йигирма кун бўлганини, ўзи эса Лондонда бўлиб ўтган кўрикда биринчи ўринни олган Идол Брански лақабли итнинг зурриёти эканини айтди. Хуллас, иккинчи Идол Бранскини сотиб олдик. Бизга кучукча билан бирга унинг насл-насаби ёзилган гувоҳномани ҳам беришди.
Кучукчани уйга олиб келдик. Ойим уни уй ичида сақлашга кўнмади. Ноилож ҳовлидаги каталакка қамаб қўйдик. Идол Брански ёнидан жилишимиз билан шунақаям уввос кўтардики, асти қўяверасиз. Туни билан гоҳ чийиллаб, гоҳ увиллаб чиқди. На ўзи ором олди, на бизга ва на қўшниларга тинчлик берди. Эртаси куни тоза бошимиз қотди. Кун бўйи унинг ёнидан жилмадик. Кечаси яна ҳаловат бўлмаслиги аниқ эди.
Яқин танишларимиздан бири маслаҳат берди:
— Қўнғироқли соат бор-ку, шуни тўрвага солиб, ёнига қўйинглар-чи, ғингшимаса керак.
Айтганини қилдик. Идол Бранскининг акиллаши тинди. Туни билан чурқ этгани йўқ. Эрта билан уйғонгач, ўлиб-нетиб қолмадимикин, деган хавотирда катагига бориб аста мўраладик. Соат солинган тўрвага бошини қўйиб, тинчгина ухлаётган экан.
Шундан кейин ҳар куни кечқурун буни такрорлаб турдик. Кечалари тортқилаб ўйнарди. Бора-бора Идол Брански улғайиб, соатсиз ухлайдиган бўлди.
Бир куни бизга маслаҳат берган ўша танишимиздан бунинг сабабини сўрадик. У ўзи бу ишни қилиб кўрмаганини, лекин бир китобда шу ҳақда ўқиганини айтди. Китобда ёзилишига кўра кучук боласи соатнинг тиқирлашини онасининг юрак уришига ўхшатар экан. Маълумки, кучук болачалари одатда онасининг қорнига бошини қўйиб ётади. Демак, Идол Брански соат солинган тўрвага бошини қўйиб ухлашининг сабаби ҳам шунда.
Комментариев нет:
Отправить комментарий