Кўчада ёмғир ёғарди. Баҳорнинг илк ёмғири. Ҳаво илиқ бўлиб, салқин шаббода эсиб турибди. Кўча одамлар билан гавжум. Кимдир ишга шошяпти, кимдир уйига, яна кимлардир бошқа юмушлари билан банд. Бугун ёмғиргарчилик бўлишини кўпчилик кутмаган, шекилли, нимагадир шамсия ҳамманинг ҳам қўлида кўринмас эди. Шу сабабли, баъзи кишиларнинг ёмғир томчилари тагида қолиб кетмоқликдан ўзга чоралари йўқ эди.
Шу пайт кўчаларда сарғиб юрган мингта одамлар орасидан бир эскириб, ҳумрайиб қолган ВАЗ-24 автомобили пайдо бўлди. Бир кичик савдо дўкони олдида тўхтади-да, ичидан бўйи баланд, гавдали йигит тушди. Ёмғирнинг тинмай ёғишини кўриб, асаби бузилди. Ахир ҳозиргина уйдан чиқаётган онда ёмғирли ҳаводан асорат ҳам йўқ бўлгани туфайли, у соябонини ўзи билан олмаган эди-да. Қуёш чарақлаб турган бир пайтда шамсияни ўзи билан олишни кимнинг ҳам ҳаёлига келарди?!
Ёмғир ҳам атайлаб қилаётгандай, авжга миниб, баданни жунжиктирадиган совуқ шабада эса бошлади.
Йигит қўлини бошига яқинроқ тутиб, шивалаб ёғаётган ёмғирдан ўзини ҳимоя қилишни мақсад қилган ҳолда дўкон томонга югуриб борди. Аммо ёмғир барибир кучли экан, бир зумда аъзойи баданини қорайтириб, қақшатиб юборди.
Дўкон ичига кирар экан, ичи деярли бўш эканини кўриб сал кўнгли ёришди. Кўзлаган нарсасини харид қилиб, тезда кассадан ўтишни ҳаёл қилди.
Бугун унинг қизчасининг туғилган куни. 6 ёшга киради. Дўконга ташрифидан мақсад ҳам ўз қизалоғига бир совға олишдан иборат эди. Совға тариқасида эса, бирон бир қўғирчоқ олишни истади ва уни топди ҳам. Нархига кўз югуртирди - арзон ҳам, қиммат ҳам эмас экан. Майли, қанча нарх туришидан қатъи назар, шу бугун ўз қизини хурсанд қилдиришни ўзининг бурчи, дея ҳисоблади. Уй маликаси бугун бахтиёр бўлса, ота ҳам ўзидан мамнун бўлиб, ғурурланиб кетиши табиий. Муҳими ҳам шу аслида.
Йигит кассадан ўтгач, кўча томон отланди. Ёмғир ҳали ҳам тингани йўқ. Қўлидаги юмушини қариб мўнкиллаб қолган, чолга ўхшаган мошинаси ичига солди. Рулга келиб ўтирди. Калитни буриб, мошинани ёқар экан, ВАЗ зўрға пишқириб, жойидан оғир қўзғалди ва ҳайдаб кетди. Унинг рўппарасида яп-янги "Нексия 2" авторусумли автомобил ўтиб кетар эди. Ичидаги ҳайдовчи бола ёш эди, чамаси балоғат ёшига ҳам етмаган. Чап қўли билан қулоғига телефонни яқинлаштириб ўтирар, ўнг қули эса рулда. Бугун қоронғуда ва бунинг устига ёғаётган ёмғир тагида ҳеч бир ГАИ ҳодими кўчада турмайди, деб ўйлаган бўлса керак. Гўзаликка маҳлиё бўлган кекса кўнгил ВАЗ-24 ҳам шу онда унинг ортидан ирғишлаб кетарди.
Ниҳоят, ўз уйига келди. Чироқлар ўчиқ. Афтидан, хотини билан қизи ҳали-ҳамон келганларича йўқ. Бугун тушликдан сўнг аёли ўз онасини кўришга кетганди. Қайнонаси ҳам уларни роса соғинган экан, аммо озгина бетоблиги туфайли ўзи байрамга ташриф буюра олмасди. Унинг ўзи эса, бугун ишхонасида озроқ ушланиб қолгани сабабли, қайнона ва қайнотасининг хонадонига меҳмондорчиликка бора олмади.
Бугун у ишхонадан чиқиб аввало уйига кириб, сўнгра дўконга йўл олган эди. Дўкондан қайтганига ҳам мана деярли ярим соат бўлибдики, бугунги байрам бош қаҳрамони ўз онаси билан уйга қайтгани йўқ. Ҳавотир унинг юрагини қамраб олди. Ахир соат ўн бешта кам саккизни кўрсатаётган бўлса-ю, туғилган кун дастурхони ҳали тайёр бўлмаса, ғалати-да. Бунинг устига бугун меҳмонлар ҳам ташрифи кутилаётган эди. Укалари Ҳасан ва Ҳусан шу кун ўз жиянларини кўришга келишлари шарт эди.
Буларни бирма-бир ўйлаб ўтирар экан, охири чўнтагидан телефонни олиб, қайнотасига қўнғироқ қилишга қарор қилди. Номерни териш учун шайланаётган бир маҳалда, уйининг дарвозасини кимдир қоқди.
Рафиқаси келганига ишонч хосил қилгандек гўё, қўлидаги телефонни чўнтакка солди ва ҳовлига чиқиб кетди. Дарвозани очар экан, остонада унинг укаси Ҳасан турганини кўриб қолди. Орага бир оз сукунат пайдо бўлгач, мезбон ўз укасини уйга таклиф этди.
- Яхшимисан, Ҳасан? - деб, уй ичкарига кириб олишгач, ҳол-аҳвол сўрашга киришди у.
- Раҳмат, ака. Юрибмиз. Ўзингиз-чи, саломатмисиз?
- Ҳа, раҳмат. Қани, ўтириб ол.
Ҳасан ўтириб олгач, акаси унинг олдига дастурхон безатишга тушди.
- Қўйсангизчи, ака, керак эмас ҳеч нарса, - ҳижолатдан ўзини қўярга жой топмай айтди Ҳасан.
- Нимага керак эмас экан, эсинг жойидами?! Ҳозир рафиқам қизим билан бирга келишади, уларни кутиб ўтирибман. Бугун қизимнинг туғилган куни-ку!
Бу гапларни эшитгач, Ҳасан шу заҳотиёқ ўз акасига разм солди. Бу нигоҳда совуқлик бор эди, қандайдир мавҳумлик яширинган эди. Укасининг ўзи томон қаратилган нигоҳидан сал чўчиб кетдими, нечукдир тиззалари қалтираб кетди. Нима сабабдан бундай бўлганини у ҳеч тушуна олмасди.
Ака-ука иккаласи гаплашиб, суҳбатлашиб ўтиришди. Ҳасанни кўрмаганига ҳам деярли икки ой тўлибди. Ўз ишига сидқидилдан берилган ва бўш вақтини ҳам оиласига бор эътиборини қаратиш билан сарфлаётганлиги бугун уни ноқулай вазиятга олиб келди. Ахир Ҳасан ва Ҳусан билан кўришиш бахтидан мосуво бўлган эди-да. Ҳасан ҳам худди шу ички кечинмаларини бошдан кечирар ва акасини анчадан буён йўқлаб келмаётгани учун ўзидан роса хафа эди.
Дўкондан харид қилган қўғирчоқни Ҳасанга кўрсатди.
- Қара, чиройли, а? Роса хурсанд бўлиб кетса керак, нима дединг? Бугун бир унинг чеҳрасини очишга, уйимдагиларга қувонч улашга қарор қилдим.
Ҳасан қўғирчоққа қараб қўйиб, жилмайиб қўйди. Акасининг қўлидан уни тортиб олди ва яхшилаб уёқ-буёққа термулиб, уни астойдил кўриб чиқди.
- Ҳа, ростдан ҳам, чиройли экан. Жияним роса хурсанд бўлади.
- Шуни айтаман-да, - ўз қўл соатига қараб қўйди ва гапни давом эттирди, - нимагадир кеч қолишяпти. Уларсиз бошлаверсакмикан, кейинчалик улар ҳам қўшилиб кетишар...
Ҳасан ўз ўрнидан турди. Унинг ҳижолатли қиёфасини кўргач, акаси сўради:
- Ҳа, йўл бўлсин, тичликми? Қаерга?
- Ака, ўзингиз тушунасиз, бола-чақа, деганидек... Мен аста уйга бораверай, қоронғу тушди. Биласиз, аёлим хомиладор, қоронғуда бир ўзи қўрқади...
- Рафиқанг билан бирга келсанг бўлмасмиди? Туғилган кунни сенсиз қандай ўтказамиз?
- Ҳечқиси йўқ, бир амаллаб ўтказиб оларсизлар, - деди у кулимсираб, - мени тўғри тушунинг-да, кетмасам бўлмайди.
- Ҳа, майли. Ўзинг биласан. Келинни олиб келсанг, нур устига аъло нур бўлар эди. Ўзи, бугун эгизак укангга қўнғироқ қилган эдим, у ҳам бир нималарни тўқиб ташлади ва келолмаслигини айтиб ўтди. Менинг режаларим бошқача эди, мен ўйлабманки, ҳаммаларингиз бугун уйимга ташриф буюрсангизлар, катта дастурхон ёзиб, оилавий ҳангомалашиб ўтирамиз, деб.
- Майли, кейинги сафар бўлиб қолар...
- Бўпти, келинни эҳтиёт қил.
Улар дарвоза томон йўл олишди. Ҳасан чиқиб кетганидан сўнг, у ўз дарвозани қулфлади-да, хонасига кириб кетди. Ҳалиги сотиб олинган қўғирчоқни ўз қўлларига олиб ўтирар экан, вақтнинг ҳам аллақачон бемаҳал бўлиб қолганини сезмади ҳатто...
*****
Ёмғир симфонияси тўхтамаётган эди. Бунинг устига қаттиқ шамолнинг эсиши оқибатида ҳар қандай одам бетоб бўлиб қолиш эҳтимолидан ҳоли эмас. Ёмғир томчилари бир-бир ерга урилаётганидан қандайдир ёқимли куй таралиб ётарди. Кўчада деярли одам йўқ. Фақатгина бир-иккита мошиналарни ҳайдаб юрган инсонлар бор эди, холос.
Ҳасан ўз акасининг уйидан чиққач, тиним билмай, тўхтовсиз югурганди. Мана, охири бир чеккада ёмғир тагида турган мошинасига яқинлашиб келди. Ичига ўтириб олди. Шу алфозда ҳавонинг совуқлигидан аъзойи бадани жунжикиб кетди ва у икки марта оғир аксириб юборди.
- Ҳа, бир пасда шамоллаб қолдингми? - деб сўради нигоҳлари "сенсорлик" телефонга қадалган унинг эгизак укаси Ҳусан, - анча кутиб ўтирдим сени. Нимага кўп ушланиб қолдинг?
- Ўтирдим-да... Бир пас ўтиргим келди. Биласан-ку, анчадан буён акамни кўрмаган эдим.
Ҳусан телефонини "қулфлаб" қўйиб, ўз чўнтагига солди ва гапини давом эттирди:
- Хўш, гаплашиб олдингми? Туғилган кун қандай ўтаётган экан?
- Ҳа, кўрдим. Аҳволи вой, сен айтгандек ҳаммаси...
- Ҳали "мен сенга ишонмагандим", дегин, - деб Ҳасанга ҳумрайиб қаради.
- Гап бунда эмас. Шунчаки... Нима десам экан... Ғалати, жуда ғалати ҳаммаси!
- Сени тушунаман. Ўзим ҳам худди шу аҳволга тушгандим. Дарвоқе, мен ҳақимда ҳеч нарса демадими?
- Йўқ, гапирмади. Ўзи ростдан ҳам кеча учрашганмидинг?
- Ҳа, албатта. Айтдим-ку, урушиб қолдик. Мени ҳатто тинглашни ҳам истамади. Ўзинг-чи, нима дединг?
- Индамадим.
- Нега?
- Сен билан урушиб қолгандай, мен ҳам у билан жанжаллашишим керакмиди? Гапирмадим.
- Тушунарли.
Орада бироз жимжитлик ҳукм сурди. Ҳасан ойнадан кўчада шатирлаб ёғаётган ёмғирга қараб ўтирди. Шу пайт кўчадаги совуқ ҳаво ёдига тушди чоғи, у яна бир маротаба аксириб юборди. Ҳусан орадаги сукутни бузди:
- Нима қиламиз энди?
- Айтганимдек қиламиз. Менинг танишларим бор, ўшаларга олиб бориб кўрсатамиз.
- Уч ой бўлди-я, уч ой! Ҳалигача ўзига келмади...
- Уни тушунса бўлади. Оғир дамларни бошдан кечиряпти.
- Ҳасан, менга тушунтириб бер, - дея ўшқириб берди Ҳусан, - қандай қилиб бу аҳволга тушиш мумкин? Ахир у туппа-тузук одам эди-ку?! Хўп, айтайлик, хотини билан боласи автоҳалокатга учраб вафот этганлари чиндан ҳам уни издан чиқарди. Лекин бундан миянинг чайқалишини ким ва қай тариқа изоҳлаб бериши мумкин? Бунинг устига унинг ҳолатини кўриб турибсан: ҳаётга реал нигоҳ билан боқишни истамаяпти, нуқул қайлиғи билан қизи ҳали ҳам тириклигига бор вужуди билан ишониб, ўз орзулари ичра ҳаёт кечиришда давом этяпти.
- Балки... уни ўз ҳолига қўярмиз? Балки, унинг шу ишонч билан яшаб келаётгани уни рағбатлантирар, ушбу ҳаётда яшашга ва курашишга унга кўмак берар?!
- Йўқ, Ҳасан, йўқ. Курашиш бу - руҳий касаликка берилиб, ҳеч қандай тушуниксиз, маъно-мазмунсиз яшаб келишдан иборат эмас. Менимча, у курашмаяпти, аксинча энг оддий йўлни танлаб, аллақачон таслим бўлишга улгурган. Майли, ҳайда энди. Уйга кетишимиз керак, балки эртага биргаликда яна келармиз...
Шу пайт кўчаларда сарғиб юрган мингта одамлар орасидан бир эскириб, ҳумрайиб қолган ВАЗ-24 автомобили пайдо бўлди. Бир кичик савдо дўкони олдида тўхтади-да, ичидан бўйи баланд, гавдали йигит тушди. Ёмғирнинг тинмай ёғишини кўриб, асаби бузилди. Ахир ҳозиргина уйдан чиқаётган онда ёмғирли ҳаводан асорат ҳам йўқ бўлгани туфайли, у соябонини ўзи билан олмаган эди-да. Қуёш чарақлаб турган бир пайтда шамсияни ўзи билан олишни кимнинг ҳам ҳаёлига келарди?!
Ёмғир ҳам атайлаб қилаётгандай, авжга миниб, баданни жунжиктирадиган совуқ шабада эса бошлади.
Йигит қўлини бошига яқинроқ тутиб, шивалаб ёғаётган ёмғирдан ўзини ҳимоя қилишни мақсад қилган ҳолда дўкон томонга югуриб борди. Аммо ёмғир барибир кучли экан, бир зумда аъзойи баданини қорайтириб, қақшатиб юборди.
Дўкон ичига кирар экан, ичи деярли бўш эканини кўриб сал кўнгли ёришди. Кўзлаган нарсасини харид қилиб, тезда кассадан ўтишни ҳаёл қилди.
Бугун унинг қизчасининг туғилган куни. 6 ёшга киради. Дўконга ташрифидан мақсад ҳам ўз қизалоғига бир совға олишдан иборат эди. Совға тариқасида эса, бирон бир қўғирчоқ олишни истади ва уни топди ҳам. Нархига кўз югуртирди - арзон ҳам, қиммат ҳам эмас экан. Майли, қанча нарх туришидан қатъи назар, шу бугун ўз қизини хурсанд қилдиришни ўзининг бурчи, дея ҳисоблади. Уй маликаси бугун бахтиёр бўлса, ота ҳам ўзидан мамнун бўлиб, ғурурланиб кетиши табиий. Муҳими ҳам шу аслида.
Йигит кассадан ўтгач, кўча томон отланди. Ёмғир ҳали ҳам тингани йўқ. Қўлидаги юмушини қариб мўнкиллаб қолган, чолга ўхшаган мошинаси ичига солди. Рулга келиб ўтирди. Калитни буриб, мошинани ёқар экан, ВАЗ зўрға пишқириб, жойидан оғир қўзғалди ва ҳайдаб кетди. Унинг рўппарасида яп-янги "Нексия 2" авторусумли автомобил ўтиб кетар эди. Ичидаги ҳайдовчи бола ёш эди, чамаси балоғат ёшига ҳам етмаган. Чап қўли билан қулоғига телефонни яқинлаштириб ўтирар, ўнг қули эса рулда. Бугун қоронғуда ва бунинг устига ёғаётган ёмғир тагида ҳеч бир ГАИ ҳодими кўчада турмайди, деб ўйлаган бўлса керак. Гўзаликка маҳлиё бўлган кекса кўнгил ВАЗ-24 ҳам шу онда унинг ортидан ирғишлаб кетарди.
Ниҳоят, ўз уйига келди. Чироқлар ўчиқ. Афтидан, хотини билан қизи ҳали-ҳамон келганларича йўқ. Бугун тушликдан сўнг аёли ўз онасини кўришга кетганди. Қайнонаси ҳам уларни роса соғинган экан, аммо озгина бетоблиги туфайли ўзи байрамга ташриф буюра олмасди. Унинг ўзи эса, бугун ишхонасида озроқ ушланиб қолгани сабабли, қайнона ва қайнотасининг хонадонига меҳмондорчиликка бора олмади.
Бугун у ишхонадан чиқиб аввало уйига кириб, сўнгра дўконга йўл олган эди. Дўкондан қайтганига ҳам мана деярли ярим соат бўлибдики, бугунги байрам бош қаҳрамони ўз онаси билан уйга қайтгани йўқ. Ҳавотир унинг юрагини қамраб олди. Ахир соат ўн бешта кам саккизни кўрсатаётган бўлса-ю, туғилган кун дастурхони ҳали тайёр бўлмаса, ғалати-да. Бунинг устига бугун меҳмонлар ҳам ташрифи кутилаётган эди. Укалари Ҳасан ва Ҳусан шу кун ўз жиянларини кўришга келишлари шарт эди.
Буларни бирма-бир ўйлаб ўтирар экан, охири чўнтагидан телефонни олиб, қайнотасига қўнғироқ қилишга қарор қилди. Номерни териш учун шайланаётган бир маҳалда, уйининг дарвозасини кимдир қоқди.
Рафиқаси келганига ишонч хосил қилгандек гўё, қўлидаги телефонни чўнтакка солди ва ҳовлига чиқиб кетди. Дарвозани очар экан, остонада унинг укаси Ҳасан турганини кўриб қолди. Орага бир оз сукунат пайдо бўлгач, мезбон ўз укасини уйга таклиф этди.
- Яхшимисан, Ҳасан? - деб, уй ичкарига кириб олишгач, ҳол-аҳвол сўрашга киришди у.
- Раҳмат, ака. Юрибмиз. Ўзингиз-чи, саломатмисиз?
- Ҳа, раҳмат. Қани, ўтириб ол.
Ҳасан ўтириб олгач, акаси унинг олдига дастурхон безатишга тушди.
- Қўйсангизчи, ака, керак эмас ҳеч нарса, - ҳижолатдан ўзини қўярга жой топмай айтди Ҳасан.
- Нимага керак эмас экан, эсинг жойидами?! Ҳозир рафиқам қизим билан бирга келишади, уларни кутиб ўтирибман. Бугун қизимнинг туғилган куни-ку!
Бу гапларни эшитгач, Ҳасан шу заҳотиёқ ўз акасига разм солди. Бу нигоҳда совуқлик бор эди, қандайдир мавҳумлик яширинган эди. Укасининг ўзи томон қаратилган нигоҳидан сал чўчиб кетдими, нечукдир тиззалари қалтираб кетди. Нима сабабдан бундай бўлганини у ҳеч тушуна олмасди.
Ака-ука иккаласи гаплашиб, суҳбатлашиб ўтиришди. Ҳасанни кўрмаганига ҳам деярли икки ой тўлибди. Ўз ишига сидқидилдан берилган ва бўш вақтини ҳам оиласига бор эътиборини қаратиш билан сарфлаётганлиги бугун уни ноқулай вазиятга олиб келди. Ахир Ҳасан ва Ҳусан билан кўришиш бахтидан мосуво бўлган эди-да. Ҳасан ҳам худди шу ички кечинмаларини бошдан кечирар ва акасини анчадан буён йўқлаб келмаётгани учун ўзидан роса хафа эди.
Дўкондан харид қилган қўғирчоқни Ҳасанга кўрсатди.
- Қара, чиройли, а? Роса хурсанд бўлиб кетса керак, нима дединг? Бугун бир унинг чеҳрасини очишга, уйимдагиларга қувонч улашга қарор қилдим.
Ҳасан қўғирчоққа қараб қўйиб, жилмайиб қўйди. Акасининг қўлидан уни тортиб олди ва яхшилаб уёқ-буёққа термулиб, уни астойдил кўриб чиқди.
- Ҳа, ростдан ҳам, чиройли экан. Жияним роса хурсанд бўлади.
- Шуни айтаман-да, - ўз қўл соатига қараб қўйди ва гапни давом эттирди, - нимагадир кеч қолишяпти. Уларсиз бошлаверсакмикан, кейинчалик улар ҳам қўшилиб кетишар...
Ҳасан ўз ўрнидан турди. Унинг ҳижолатли қиёфасини кўргач, акаси сўради:
- Ҳа, йўл бўлсин, тичликми? Қаерга?
- Ака, ўзингиз тушунасиз, бола-чақа, деганидек... Мен аста уйга бораверай, қоронғу тушди. Биласиз, аёлим хомиладор, қоронғуда бир ўзи қўрқади...
- Рафиқанг билан бирга келсанг бўлмасмиди? Туғилган кунни сенсиз қандай ўтказамиз?
- Ҳечқиси йўқ, бир амаллаб ўтказиб оларсизлар, - деди у кулимсираб, - мени тўғри тушунинг-да, кетмасам бўлмайди.
- Ҳа, майли. Ўзинг биласан. Келинни олиб келсанг, нур устига аъло нур бўлар эди. Ўзи, бугун эгизак укангга қўнғироқ қилган эдим, у ҳам бир нималарни тўқиб ташлади ва келолмаслигини айтиб ўтди. Менинг режаларим бошқача эди, мен ўйлабманки, ҳаммаларингиз бугун уйимга ташриф буюрсангизлар, катта дастурхон ёзиб, оилавий ҳангомалашиб ўтирамиз, деб.
- Майли, кейинги сафар бўлиб қолар...
- Бўпти, келинни эҳтиёт қил.
Улар дарвоза томон йўл олишди. Ҳасан чиқиб кетганидан сўнг, у ўз дарвозани қулфлади-да, хонасига кириб кетди. Ҳалиги сотиб олинган қўғирчоқни ўз қўлларига олиб ўтирар экан, вақтнинг ҳам аллақачон бемаҳал бўлиб қолганини сезмади ҳатто...
*****
Ёмғир симфонияси тўхтамаётган эди. Бунинг устига қаттиқ шамолнинг эсиши оқибатида ҳар қандай одам бетоб бўлиб қолиш эҳтимолидан ҳоли эмас. Ёмғир томчилари бир-бир ерга урилаётганидан қандайдир ёқимли куй таралиб ётарди. Кўчада деярли одам йўқ. Фақатгина бир-иккита мошиналарни ҳайдаб юрган инсонлар бор эди, холос.
Ҳасан ўз акасининг уйидан чиққач, тиним билмай, тўхтовсиз югурганди. Мана, охири бир чеккада ёмғир тагида турган мошинасига яқинлашиб келди. Ичига ўтириб олди. Шу алфозда ҳавонинг совуқлигидан аъзойи бадани жунжикиб кетди ва у икки марта оғир аксириб юборди.
- Ҳа, бир пасда шамоллаб қолдингми? - деб сўради нигоҳлари "сенсорлик" телефонга қадалган унинг эгизак укаси Ҳусан, - анча кутиб ўтирдим сени. Нимага кўп ушланиб қолдинг?
- Ўтирдим-да... Бир пас ўтиргим келди. Биласан-ку, анчадан буён акамни кўрмаган эдим.
Ҳусан телефонини "қулфлаб" қўйиб, ўз чўнтагига солди ва гапини давом эттирди:
- Хўш, гаплашиб олдингми? Туғилган кун қандай ўтаётган экан?
- Ҳа, кўрдим. Аҳволи вой, сен айтгандек ҳаммаси...
- Ҳали "мен сенга ишонмагандим", дегин, - деб Ҳасанга ҳумрайиб қаради.
- Гап бунда эмас. Шунчаки... Нима десам экан... Ғалати, жуда ғалати ҳаммаси!
- Сени тушунаман. Ўзим ҳам худди шу аҳволга тушгандим. Дарвоқе, мен ҳақимда ҳеч нарса демадими?
- Йўқ, гапирмади. Ўзи ростдан ҳам кеча учрашганмидинг?
- Ҳа, албатта. Айтдим-ку, урушиб қолдик. Мени ҳатто тинглашни ҳам истамади. Ўзинг-чи, нима дединг?
- Индамадим.
- Нега?
- Сен билан урушиб қолгандай, мен ҳам у билан жанжаллашишим керакмиди? Гапирмадим.
- Тушунарли.
Орада бироз жимжитлик ҳукм сурди. Ҳасан ойнадан кўчада шатирлаб ёғаётган ёмғирга қараб ўтирди. Шу пайт кўчадаги совуқ ҳаво ёдига тушди чоғи, у яна бир маротаба аксириб юборди. Ҳусан орадаги сукутни бузди:
- Нима қиламиз энди?
- Айтганимдек қиламиз. Менинг танишларим бор, ўшаларга олиб бориб кўрсатамиз.
- Уч ой бўлди-я, уч ой! Ҳалигача ўзига келмади...
- Уни тушунса бўлади. Оғир дамларни бошдан кечиряпти.
- Ҳасан, менга тушунтириб бер, - дея ўшқириб берди Ҳусан, - қандай қилиб бу аҳволга тушиш мумкин? Ахир у туппа-тузук одам эди-ку?! Хўп, айтайлик, хотини билан боласи автоҳалокатга учраб вафот этганлари чиндан ҳам уни издан чиқарди. Лекин бундан миянинг чайқалишини ким ва қай тариқа изоҳлаб бериши мумкин? Бунинг устига унинг ҳолатини кўриб турибсан: ҳаётга реал нигоҳ билан боқишни истамаяпти, нуқул қайлиғи билан қизи ҳали ҳам тириклигига бор вужуди билан ишониб, ўз орзулари ичра ҳаёт кечиришда давом этяпти.
- Балки... уни ўз ҳолига қўярмиз? Балки, унинг шу ишонч билан яшаб келаётгани уни рағбатлантирар, ушбу ҳаётда яшашга ва курашишга унга кўмак берар?!
- Йўқ, Ҳасан, йўқ. Курашиш бу - руҳий касаликка берилиб, ҳеч қандай тушуниксиз, маъно-мазмунсиз яшаб келишдан иборат эмас. Менимча, у курашмаяпти, аксинча энг оддий йўлни танлаб, аллақачон таслим бўлишга улгурган. Майли, ҳайда энди. Уйга кетишимиз керак, балки эртага биргаликда яна келармиз...
Комментариев нет:
Отправить комментарий