Миржалол Қосимов МТЖга бош мураббий бўлган пайтларида "Бунёдкор" футболчиларини терма жамоа таркибига жалб этарди. Акмал Шораҳмедов билан Лутфулла Тўраев шулар жумласидандир. Алал-оқибат аввалига Шораҳмедов, сўнгра Тўраев биз учун жуда муҳим бўлган учрашувларда "қовун туширишди". Якунда мураббийнинг собиқ шогирдлари ишончни оқлашмади ва Қосимовнинг бу танлови терма жамоамиз зарарига ишлади. Олдинги бош мураббий томонидан йўл қўйилган хатоларнинг бугунги кунда такрорланаётганини сиз ҳам сездингизми?
Бир тараф мухлислар бундан суюнган бўлишса, қарама-қарши тараф бундан кўп азият чекди. Зеро, терма жамоага нуқул «Пахтакор» футболчилари чақирилиши ва терма жамоанинг юзи айнан шулар билан ташкил қилиниши кўпчиликни таажжублантирдики, буни нафақат мухлислар, балки бутун қалам аҳли томонидан ҳам жуда кўп ва хўп гапирилди. Лекин ЖЧ саралашининг иккинчи раунди ўз ниҳоясига етгунига қадар Бабаян ушбу танқидларнинг барчасини енгиб ўтди. Турли гап-сўзларнинг меъёрдан ортиқ бўлиб кетганлигини эътиборига олмади. Ўз ишини давом эттирди ва бунинг йўлида катта машаққат ила тер тўкди. Ўзгалар фикрига қулоқ солмай, фақатгина ўзи тузган мукаммал режа асосида иш олиб боргач, якунда ижобий натижаларга эришди. Ҳа, мақтанишга арзигулик натижа. Ҳозирча ҳаммаси рисоладагидек кечмоқда ва биз бундан албатта жуда мамнунмиз.
Биласизми, терма жамоамизга янги бош мураббий тайинлангач, қайсидир маънода, терма жамоамиз «пахтакорлашиб» кетишини олдиндан кутгандим. Худди бир вақтлар Қосимов турли танқидларга қарамасдан терма жамоага тортмайдиган «Бунёдкор»нинг қатор футболчиларини чақиравергани сингари. Келинг, ҳозир бироз орқага қайтамиз. Миржалол Қосимов борасидаги фикрни батафсил ёритишга ҳаракат қиламан.
Ёдингизда бўлса, Лутфулла Тўраев билан Акмал Шораҳмедовнинг ўйинларини мухлислар жини суймасди. Ҳатто баъзи мухлисларимиз: «Қосимов бор экан, ушбу футболчилар учун терма жамоа эшиклари доимо очиқ», деган фикрни илгари суришган. Ҳазил тариқасида айтилган аччиқ ҳақиқат тобора ўз тасдиғини топаверарди. Қосимов улар билан бирга кўп ишлаган, «Бунёдкор» жамоаси билан ҳам айнан шу ва бошқа бир қатор футболчиларнинг меҳнатлари эвазига кўплаб совринларни қўлга киритган-ку, қолаверса Осиё чемпионлар лигасининг ярим финалигача етиб борган, ахир. Хўш, нимага асосланиб ўз ишонган футболчиларига имкон беришга жазм этолмас экан? Ҳаммаси оддий. Қосимов бир масъулиятли вазифани ўз бўйнига олиб, қатор собиқ шогирдлари билан уни ҳал этишга киришди ва модомики, унинг ишонган футболчилари «қовун туширишса», бунинг оқибатида айнан Қосимов энг катта жабр кўрадиган киши сифатида тилга олиниши муқаррар. У бунга тайёр эди.
Якунда нималар бўлганини биласиз. Жанубий Кореяга қарши ўртага ЖЧ йўлланмаси тикилган жуда муҳим сафар учрашуви бой берилди!
Ўша учрашувда Шораҳмедов ўз дарвозасини ишғол қилаётган лаҳзалар ҳали-ҳамон кўз ўнгиздадир. Осиё чемпионати чорак финал доирасидаги ўйинни ҳам эсланг: рақиб жамоа - Жанубий Корея, бош қаҳрамон - бўш дарвозани ишғол этолмаган Лутфулла Тўраев, жабрдийда - Миржалол Қосимов ва... Ўзбекистон футбол ихлосмандлари.
Бўлди. Тўхтадим. Ўша изтиробли оғир дамларни ёдингизга солиб, кўнглингизни оғритган бўлсам, мени афв этинг. Юракни эзиш ниятим йўқ эди, аммо воқеалар ривожи айнан шуни тақозо этиб турган бўлса, менда не айб?!
Бугунги кунда Бабаян Андреевга, Сергеевга, Лобановга ишонч билдириб келяпти. У терма жамоамизни бошқармоқда ва у бундай йўл тутишга ҳақлидир ҳам. Аммо Қосимов йўл қўйган хатолар қайтарилмаслигига ишончим комил эмас.
Гарчи биз нисбатан кучсиз жамоаларга қарши ўйин ўтказган бўлсак-да, Лобановнинг Филиппиндан ўтказиб юборган кулгули голи, Игорь Сергеевнинг шу жамоага қарши кечган жавоб баҳсида бир қанча қулай вазиятларни кўкка совургани бизни етарлича ҳавотирга солмоқда. Рақиб жамоа гол уриш учун бизга кўплаб имкониятларни тақдим этиб берди, аммо учинчи раундда жиддий терма жамоаларга рўбарў бўлган чоғимизда, бундай имкониятларни яратишнинг ўзи жуда мушкул вазифа эканлигини ҳисобга олишимиз зарур.
Тушунаман, Игорь жуда истеъдодли ва балки келажаги порлоқ бўлган ҳужумчидир, лекин ундан яхшироқ ўйнай оладиган ҳужумчи юртимизда бор, албатта топилади. У тўлиқ 90-дақиқа майдонда ҳаракат қилиши мумкин, деб ҳисоблайдиганлар қаттиқ адашади. Сервер Жепаров, Александр Гейнрих каби Бабаяннинг ишонган футболчилари ўз тажрибаси эвазига бошқа ёш футболчилардан устун, деган фикрга боришимиз ҳам аслида хато. Тўғри, юқорида таъкидлаганимдек, ғолиблар муҳокама қилинмайди ва Гейнрихнинг ҳаракатлари эвазига ўз майдонимизда Яман ҳамда Филиппин устидан ғалабага эришганимиз қадрли. Аммо барибир, Сашанинг ҳам, Сервернинг ҳам даври ўтаётгани, уларнинг ҳаракатлари жуда суст экани эътиборимизни тортди ва бу келажакда салбий оқибатларни келтириб чиқариши мумкин.
«Локомотив» жамоаси таркибни кучайтириш мақсадида Сервер Жепаровни таклиф этди, бироқ Сервер ҳужум ортида олдингидек ёрқин ўйин намойиш этолмаётганини Мирко Еличич тезда илғай олди ва эндиликда унинг позициясида кўпроқ Санжар Шоаҳмедов ҳаракат қиляпти. Жепаров эса асосан заҳирадан майдонга тушиб ўйинни кучайтирмоқда ёки иккинчи бўлимда захирага олинмоқда. Фақат баъзи ўйинларгина бундан мустасно бўлиши мумкин. Ўз клубида Шоаҳмедовга очиқчасига рақобатни бой бераётган футболчи қандай қилиб терма жамоада асосий таркиб ўйинчиси бўлиши мумкин?! Бабаян ушбу позицияда, яъни ҳужумчи ортида Жепаровнинг вориси сифатида Санжарни эмас, балки Искандаровни маъқул кўраётгандек, чамамда. Айнан унинг аввалги спорт формасига қайтишини кутиб юргандек. Сиз ҳам шуни сездингизми?
Бир ҳикматли воқеа ёдимга тушди. Айбга буюрмайсиз, уни шу ерга ҳам ёзиб қўйсам:
«Меъмор янги қурилаётган минора қаршисида турса, бир тўда болалар чуғурлашиб, ниманидир кўрсатаётганларини кўриб қолибди. Уларга яқинлашиб: «Нима гап?» деб сўрабди. «Амаки, - дейишибди болалар, - шу минорангиз бироз қийшайибди». «Ҳа, ундай бўлса, ҳозир минорани арқон билан торттириб тўғрилаймиз. Сизлар қараб туринглар», деб арқон келтиришни буюрибди. Арқонни олиб келишгач, то болалар тўғри бўлди дейишмагунча, минорани бир арқон билан торттираверибди, торттираверибди. Сўнг болалар, тўғри бўлди, дейишгач, тўхтатибди. Шу орада бир киши келиб: «Уста, бу арқон шундай катта минорага ҳеч бир таъсир қилмаслигини яхши биласиз. Нега энди болаларнинг гапига кириб бундай қилдингиз?» деганида, меъмор: «Шундай қилмасам, булар шаҳар бўйлаб янги қурилаётган минора қийшиқ, деган гап тарқатишарди-да», деб жавоб берибди».
Биз-ку, ёш бола эмасмиз, бугунги кунда Бабаян томонидан янги қурилаётган «минора» ростдан ҳам «қийшиқ» эканини кўриб турибмиз. Терма жамоамизнинг бугунги бош мураббийи «кўринмас арқон» орқали «минорани» ўз томонга тортишни қанчалик истамасин, барибир Қосимов йўл қўйган ўша машъум хатолар изидан бораётганини сезяпмиз.
Шу сабабли, мураббийлар штаби терма жамоамизга номзод бўлган футболчиларнинг энг лойиқларини синаб кўришларини кутяпмиз. Шуни талаб қиляпмиз. Зеро, унинг ишонган футболчилари неча йиллик орзуларимизни чиппакка чиқаришларини истамаймиз. Бор-йўғи шу.
Темур МАЛИК
"Чемпион" газетаси, №15 сон
Икинчи босқичда ўртамиёна терма жамоаларга қарши ўзига хос рекорд натижаларни қайд этиб, обрў-эътибор орттиришга муваффақ бўлган бош мураббийнинг саъй-ҳаракатларини муҳокамага сабаб қилиб кўрсатиш мумкинми? Уни танқид қилиш учун қандайдир асосларни келтириб ўтишимиз жоизми? Умуман, ундан норози бўлишга, унинг фаолиятига шубҳа билан қарашга ҳақимиз борми? Албатта, бор. Ахир биз жамоанинг ўйинини синчковлик билан кузатиб, унинг камчилигинию йўл қўйган хатоларини ёритишга маъсул эмасмизми? Журналист мақташни эмас, балки хавфнинг олдини олишни, яъни жамоанинг нозик жойларини пайқаб, бу ҳақда қалам тебратиши керак, назаримда. Одатда, ғолиблар муҳокама қилинмайди, деймиз-у, аммо баъзи жиҳатлар борки, бизни бу йўлдан қайтаради.
Бабаян терма жамоамизни ўз бошқарувига олгач, ёш футболчиларни терма жамоага жалб этиш кераклигини кўп бора таъкидлади. Авваллари у буларни сийқаси чиқиб кетгунича бот-бот айтаверарди, буларнинг барчаси амалга оширилиши мумкин бўлган вазифа эканлигига ҳаммамизни ишонтирди ҳам. Бугунги термамизнинг таркибини, «футбол тарихимиздаги энг кучлиси», дея эътироф ҳам этди. Кейинчалик, Егор Кримец, Жавоҳир Соҳибов, Элдор Шомуродов, Игорь Сергеев каби бир қатор ёш футболчиларимиз мунтазам равишда терма жамоамиз таркибида пайдо бўла бошлашди.Бир тараф мухлислар бундан суюнган бўлишса, қарама-қарши тараф бундан кўп азият чекди. Зеро, терма жамоага нуқул «Пахтакор» футболчилари чақирилиши ва терма жамоанинг юзи айнан шулар билан ташкил қилиниши кўпчиликни таажжублантирдики, буни нафақат мухлислар, балки бутун қалам аҳли томонидан ҳам жуда кўп ва хўп гапирилди. Лекин ЖЧ саралашининг иккинчи раунди ўз ниҳоясига етгунига қадар Бабаян ушбу танқидларнинг барчасини енгиб ўтди. Турли гап-сўзларнинг меъёрдан ортиқ бўлиб кетганлигини эътиборига олмади. Ўз ишини давом эттирди ва бунинг йўлида катта машаққат ила тер тўкди. Ўзгалар фикрига қулоқ солмай, фақатгина ўзи тузган мукаммал режа асосида иш олиб боргач, якунда ижобий натижаларга эришди. Ҳа, мақтанишга арзигулик натижа. Ҳозирча ҳаммаси рисоладагидек кечмоқда ва биз бундан албатта жуда мамнунмиз.
Биласизми, терма жамоамизга янги бош мураббий тайинлангач, қайсидир маънода, терма жамоамиз «пахтакорлашиб» кетишини олдиндан кутгандим. Худди бир вақтлар Қосимов турли танқидларга қарамасдан терма жамоага тортмайдиган «Бунёдкор»нинг қатор футболчиларини чақиравергани сингари. Келинг, ҳозир бироз орқага қайтамиз. Миржалол Қосимов борасидаги фикрни батафсил ёритишга ҳаракат қиламан.
Ёдингизда бўлса, Лутфулла Тўраев билан Акмал Шораҳмедовнинг ўйинларини мухлислар жини суймасди. Ҳатто баъзи мухлисларимиз: «Қосимов бор экан, ушбу футболчилар учун терма жамоа эшиклари доимо очиқ», деган фикрни илгари суришган. Ҳазил тариқасида айтилган аччиқ ҳақиқат тобора ўз тасдиғини топаверарди. Қосимов улар билан бирга кўп ишлаган, «Бунёдкор» жамоаси билан ҳам айнан шу ва бошқа бир қатор футболчиларнинг меҳнатлари эвазига кўплаб совринларни қўлга киритган-ку, қолаверса Осиё чемпионлар лигасининг ярим финалигача етиб борган, ахир. Хўш, нимага асосланиб ўз ишонган футболчиларига имкон беришга жазм этолмас экан? Ҳаммаси оддий. Қосимов бир масъулиятли вазифани ўз бўйнига олиб, қатор собиқ шогирдлари билан уни ҳал этишга киришди ва модомики, унинг ишонган футболчилари «қовун туширишса», бунинг оқибатида айнан Қосимов энг катта жабр кўрадиган киши сифатида тилга олиниши муқаррар. У бунга тайёр эди.
Якунда нималар бўлганини биласиз. Жанубий Кореяга қарши ўртага ЖЧ йўлланмаси тикилган жуда муҳим сафар учрашуви бой берилди!
Ўша учрашувда Шораҳмедов ўз дарвозасини ишғол қилаётган лаҳзалар ҳали-ҳамон кўз ўнгиздадир. Осиё чемпионати чорак финал доирасидаги ўйинни ҳам эсланг: рақиб жамоа - Жанубий Корея, бош қаҳрамон - бўш дарвозани ишғол этолмаган Лутфулла Тўраев, жабрдийда - Миржалол Қосимов ва... Ўзбекистон футбол ихлосмандлари.
Бўлди. Тўхтадим. Ўша изтиробли оғир дамларни ёдингизга солиб, кўнглингизни оғритган бўлсам, мени афв этинг. Юракни эзиш ниятим йўқ эди, аммо воқеалар ривожи айнан шуни тақозо этиб турган бўлса, менда не айб?!
Бугунги кунда Бабаян Андреевга, Сергеевга, Лобановга ишонч билдириб келяпти. У терма жамоамизни бошқармоқда ва у бундай йўл тутишга ҳақлидир ҳам. Аммо Қосимов йўл қўйган хатолар қайтарилмаслигига ишончим комил эмас.
Гарчи биз нисбатан кучсиз жамоаларга қарши ўйин ўтказган бўлсак-да, Лобановнинг Филиппиндан ўтказиб юборган кулгули голи, Игорь Сергеевнинг шу жамоага қарши кечган жавоб баҳсида бир қанча қулай вазиятларни кўкка совургани бизни етарлича ҳавотирга солмоқда. Рақиб жамоа гол уриш учун бизга кўплаб имкониятларни тақдим этиб берди, аммо учинчи раундда жиддий терма жамоаларга рўбарў бўлган чоғимизда, бундай имкониятларни яратишнинг ўзи жуда мушкул вазифа эканлигини ҳисобга олишимиз зарур.
Тушунаман, Игорь жуда истеъдодли ва балки келажаги порлоқ бўлган ҳужумчидир, лекин ундан яхшироқ ўйнай оладиган ҳужумчи юртимизда бор, албатта топилади. У тўлиқ 90-дақиқа майдонда ҳаракат қилиши мумкин, деб ҳисоблайдиганлар қаттиқ адашади. Сервер Жепаров, Александр Гейнрих каби Бабаяннинг ишонган футболчилари ўз тажрибаси эвазига бошқа ёш футболчилардан устун, деган фикрга боришимиз ҳам аслида хато. Тўғри, юқорида таъкидлаганимдек, ғолиблар муҳокама қилинмайди ва Гейнрихнинг ҳаракатлари эвазига ўз майдонимизда Яман ҳамда Филиппин устидан ғалабага эришганимиз қадрли. Аммо барибир, Сашанинг ҳам, Сервернинг ҳам даври ўтаётгани, уларнинг ҳаракатлари жуда суст экани эътиборимизни тортди ва бу келажакда салбий оқибатларни келтириб чиқариши мумкин.
«Локомотив» жамоаси таркибни кучайтириш мақсадида Сервер Жепаровни таклиф этди, бироқ Сервер ҳужум ортида олдингидек ёрқин ўйин намойиш этолмаётганини Мирко Еличич тезда илғай олди ва эндиликда унинг позициясида кўпроқ Санжар Шоаҳмедов ҳаракат қиляпти. Жепаров эса асосан заҳирадан майдонга тушиб ўйинни кучайтирмоқда ёки иккинчи бўлимда захирага олинмоқда. Фақат баъзи ўйинларгина бундан мустасно бўлиши мумкин. Ўз клубида Шоаҳмедовга очиқчасига рақобатни бой бераётган футболчи қандай қилиб терма жамоада асосий таркиб ўйинчиси бўлиши мумкин?! Бабаян ушбу позицияда, яъни ҳужумчи ортида Жепаровнинг вориси сифатида Санжарни эмас, балки Искандаровни маъқул кўраётгандек, чамамда. Айнан унинг аввалги спорт формасига қайтишини кутиб юргандек. Сиз ҳам шуни сездингизми?
Бир ҳикматли воқеа ёдимга тушди. Айбга буюрмайсиз, уни шу ерга ҳам ёзиб қўйсам:
«Меъмор янги қурилаётган минора қаршисида турса, бир тўда болалар чуғурлашиб, ниманидир кўрсатаётганларини кўриб қолибди. Уларга яқинлашиб: «Нима гап?» деб сўрабди. «Амаки, - дейишибди болалар, - шу минорангиз бироз қийшайибди». «Ҳа, ундай бўлса, ҳозир минорани арқон билан торттириб тўғрилаймиз. Сизлар қараб туринглар», деб арқон келтиришни буюрибди. Арқонни олиб келишгач, то болалар тўғри бўлди дейишмагунча, минорани бир арқон билан торттираверибди, торттираверибди. Сўнг болалар, тўғри бўлди, дейишгач, тўхтатибди. Шу орада бир киши келиб: «Уста, бу арқон шундай катта минорага ҳеч бир таъсир қилмаслигини яхши биласиз. Нега энди болаларнинг гапига кириб бундай қилдингиз?» деганида, меъмор: «Шундай қилмасам, булар шаҳар бўйлаб янги қурилаётган минора қийшиқ, деган гап тарқатишарди-да», деб жавоб берибди».
Биз-ку, ёш бола эмасмиз, бугунги кунда Бабаян томонидан янги қурилаётган «минора» ростдан ҳам «қийшиқ» эканини кўриб турибмиз. Терма жамоамизнинг бугунги бош мураббийи «кўринмас арқон» орқали «минорани» ўз томонга тортишни қанчалик истамасин, барибир Қосимов йўл қўйган ўша машъум хатолар изидан бораётганини сезяпмиз.
Шу сабабли, мураббийлар штаби терма жамоамизга номзод бўлган футболчиларнинг энг лойиқларини синаб кўришларини кутяпмиз. Шуни талаб қиляпмиз. Зеро, унинг ишонган футболчилари неча йиллик орзуларимизни чиппакка чиқаришларини истамаймиз. Бор-йўғи шу.
Темур МАЛИК
"Чемпион" газетаси, №15 сон
Комментариев нет:
Отправить комментарий